Güçlü ve Güvenli Şifre Nasıl Oluşturulur

Bir hesabın kapısı, o hesabın şifresidir. Ne kadar iyi bir antivirüs kullanırsanız kullanın, şifreniz tahmin edilebilir bir kelimeden ibaretse kapı zaten aralık bırakılmış demektir. Neyse ki güçlü bir şifre üretmek teknik bilgi gerektirmiyor; birkaç basit kuralı anlamak yeterli. Aşağıda, iyi şifre nasıl yapılır sorusunu adım adım, yeni başlayan birinin takip edebileceği şekilde ele alıyoruz.

Şifreyi Ne Kırar?

Saldırganlar şifreleri genellikle iki yoldan elde eder. Birincisi deneme yanılma: bir program saniyede binlerce kombinasyonu sırayla dener. İkincisi sızıntı listeleri: daha önce hacklenmiş bir siteden çalınan şifreler, başka sitelerde aynen denenir. Bu iki tehdit, iyi bir şifrenin iki temel özelliğini belirler: yeterince uzun olmalı ve her yerde farklı olmalı.

Adım Adım Güçlü Şifre Oluşturma

1. Uzunluğa öncelik verin. Karmaşıklıktan çok uzunluk işe yarar. 8 karakterlik "K7!x@2Pq" gibi bir şifre, 16 karakterlik anlamlı bir cümleden daha zayıftır. En az 12 karakter hedefleyin; 16 ve üzeri çok daha rahat bir seviyedir.

2. Parola cümlesi kurun. Birbiriyle alakasız üç dört kelimeyi birleştirin: kırmızı-vinç-limon-defter. Bu tür şifreler hem hatırlanması kolay hem de kırılması zordur. Alakasız olmaları önemli; "istanbul boğaz köprüsü" gibi birlikte kullanılan kelimeler tahmin listelerinde bulunur.

3. Karakter çeşitliliği ekleyin. Cümlenizin içine büyük harf, rakam ve noktalama serpiştirin: Kırmızı-Vinç7-Limon! Ancak bunu şifrenin sonuna "123!" eklemek şeklinde yapmayın; bu, en çok denenen kalıplardan biridir.

4. Kişisel bilgileri dışarıda bırakın. Doğum tarihi, çocuk veya evcil hayvan ismi, memleket, favori takım... Bunların hepsi sosyal medya hesaplarınızdan birkaç dakikada öğrenilebilir. Şifreniz sizinle ilgili hiçbir ipucu içermemeli.

5. Harf yerine sembol koyma numarasına güvenmeyin. "parola" yerine "p@r0l@" yazmak eskiden akıllıca sayılırdı. Kırma programları bu dönüşümleri artık standart olarak deniyor. Sözlükteki bir kelimeyi biçim değiştirerek gizleyemezsiniz.

6. Her hesap için ayrı şifre kullanın. Bu, listedeki en önemli maddedir. Bir alışveriş sitesinden sızan şifreniz, aynı şifreyi kullandığınız e-posta hesabınızı da açar. E-posta hesabı ise diğer tüm hesapların sıfırlama anahtarı olduğu için en kritik hedeftir.

7. Bir şifre yöneticisi kullanın. Onlarca farklı şifreyi ezberlemek mümkün değil. Şifre yöneticileri sizin yerinize rastgele şifreler üretir, şifreli bir kasada saklar ve giriş yaparken otomatik doldurur. Siz yalnızca tek bir ana şifreyi ezberlersiniz — onu da yukarıdaki parola cümlesi yöntemiyle oluşturun. Yöneticiyi kurarken uygulamayı resmî kaynağından indirmeye dikkat edin; güvenli uygulama yükleme konusundaki rehberimiz bu noktada işinize yarar.

8. İki adımlı doğrulamayı açın. Şifreniz ele geçse bile, telefonunuza gelen ikinci bir kod olmadan giriş yapılamaz. E-posta, banka ve sosyal medya hesaplarınızda bunu mutlaka etkinleştirin. SMS yerine doğrulama uygulaması kullanmak daha güvenlidir.

9. Kurtarma seçeneklerini güncel tutun. Yedek e-posta adresiniz ve telefon numaranız güncel değilse, hesabınıza erişimi kaybettiğinizde geri almak zorlaşır. Yılda bir kez bu bilgileri kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

Şifre Gücü Karşılaştırması

Sık Yapılan Hatalar

• Aynı şifreyi küçük değişikliklerle kullanmak. "Sifrem1", "Sifrem2" gibi varyasyonlar tek bir şifre sayılır; biri bilinirse diğerleri tahmin edilir.
• Tarayıcıya "şifreyi hatırla" deyip cihazı korumasız bırakmak. Tarayıcı kasası, cihazınızın kilidi kadar güvenlidir. Ekran kilidi olmayan bir bilgisayarda bu kayıtlar açık defter gibidir.
• Şifreleri e-postada veya not uygulamasında düz metin tutmak. E-posta kutunuz ele geçerse tüm liste birlikte gider.
• Şifreyi çok sık değiştirmek. Zorunlu olmadıkça gerekmez; sık değişim insanları basit ve tahmin edilebilir kalıplara iter. Şifreyi ancak bir sızıntı şüphesi varsa değiştirin.
• Sahte giriş sayfalarına şifre yazmak. Dünyanın en güçlü şifresi bile, onu kendi elinizle bir dolandırıcıya verdiğinizde işe yaramaz. Kimlik avı e-postalarını tanımayı öğrenmek, şifre kurallarının tamamlayıcısıdır.
• Halka açık Wi-Fi'de hassas hesaplara girmek.