Güvenli Bir Şekilde Uygulama Yükleme

Yeni bir uygulama indirmek, birkaç saniye süren basit bir işlem gibi görünür. Ancak o birkaç saniyede cihazınıza neyin girdiğini bilmiyorsanız, ileride çözmesi çok daha zor sorunlarla karşılaşabilirsiniz: yavaşlayan bir telefon, kendi kendine açılan reklamlar, ele geçirilmiş hesaplar. İyi haber şu ki, güvenli indirme alışkanlığı kazanmak zor değil. Birkaç kontrol adımını rutin hale getirdiğinizde, riskin büyük kısmı kendiliğinden ortadan kalkar.

Aşağıda, hem telefonda hem bilgisayarda geçerli olacak şekilde uygulama nasıl güvenli indirilir sorusunun adım adım yanıtını bulacaksınız.

Adım Adım Güvenli Uygulama Yükleme

1. Kaynağı önce belirleyin, sonra aramaya başlayın. Bir uygulamayı arama motorunda aramak yerine, doğrudan cihazınızın resmî mağazasında arayın. Android'de Google Play, iPhone ve iPad'de App Store, Windows'ta Microsoft Store, Mac'te Mac App Store bu iş için vardır. Mağazada bulunmayan bir masaüstü programı gerekiyorsa, geliştiricinin kendi resmî sitesine gidin. "Ücretsiz indir" başlığıyla dolu üçüncü taraf indirme siteleri, programı kendi yükleyicilerine sararak yanına istenmeyen yazılım ekleyebilir.

2. Geliştirici adını doğrulayın. Popüler uygulamaların isimlerine çok benzeyen kopyaları vardır. Simge ve isim neredeyse aynı olsa bile geliştirici satırı farklıdır. Mağazada geliştiricinin adına dokunup diğer uygulamalarına bakın; tek bir uygulaması olan, yeni açılmış bir hesap sizi düşündürmeli. Resmî sitede indirme bağlantısı arıyorsanız, adres çubuğundaki alan adını harf harf okuyun.

3. İndirme sayısı, yorumlar ve güncelleme tarihine bakın. Çok az indirilmiş ama abartılı puanlara sahip uygulamalar dikkat çekicidir. Yorumları ilk sayfada bırakmayın; birkaç sayfa aşağı inip "reklam yağıyor", "izin istemedi ama fotoğraflarıma erişti" gibi somut şikâyetler olup olmadığını kontrol edin. Uzun süre güncellenmemiş bir uygulama, açıkları kapatılmamış olabilir; yazılım güncellemelerinin neden önemli olduğunu anlatan rehberde bu konuya ayrıntılı değindik.

4. İstenen izinleri işlevle karşılaştırın. Bir fener uygulamasının rehberinize, bir hesap makinesinin konumunuza ihtiyacı yoktur. Kurulumdan önce izin listesini okuyun; mantıksız bir talep görürseniz vazgeçin. Telefonda izinleri sonradan da kısıtlayabilirsiniz, ama en kolayı baştan gereksiz izin isteyen uygulamayı yüklememektir.

5. Masaüstünde dosya uzantısına dikkat edin. Windows'ta kurulum dosyaları genellikle .exe veya .msi, Mac'te .dmg veya .pkg olur. Beklediğiniz program yerine bir .scr, çift uzantılı bir .pdf.exe ya da içinde tek bir kısayol bulunan sıkıştırılmış arşiv indiyse dosyayı açmayın, silin. İndirdiğiniz dosyanın boyutu beklenenden çok küçükse bu da bir uyarı işaretidir.

6. Kurulum ekranlarını hızlıca geçmeyin. Masaüstü yükleyicilerinde "Önerilen kurulum" seçeneği, yanına araç çubukları, tarayıcı eklentileri veya "sistem hızlandırıcı" adlı gereksiz programlar ekleyebilir. Mümkünse "Özel" veya "Gelişmiş" kurulumu seçin ve önceden işaretlenmiş kutuları tek tek okuyun. Tarayıcınız zaman içinde bu tür eklentilerle yavaşladıysa, tarayıcı temizliği konusundaki rehber işinize yarar.

7. Kurulum sonrası ilk kontrolleri yapın. Uygulama açıldıktan sonra ayarlarına girip bildirim, konum ve arka planda çalışma izinlerini gözden geçirin. Bilgisayarda ise başlangıçta otomatik açılan programlar listesine bakın; gereksiz girişler açılış süresini uzatır. Bilgisayarınızı hızlandırma yöntemlerini anlattığımız sayfada bu listeyi nasıl düzenleyeceğinizi bulabilirsiniz.

8. Şüphe duyduğunuz anda kaldırın. Uygulama beklenmedik şekilde reklam gösteriyor, kendini kapatmıyor ya da tanımadığınız hesaplara giriş istiyorsa kaldırın. Ardından ilgili hesapların şifresini değiştirin. Güçlü ve güvenli şifre oluşturma konusundaki rehber bu noktada yardımcı olur.

Sık Yapılan Hatalar

• Ücretli uygulamanın "kırılmış" sürümünü indirmek. Bu dosyalar zararlı yazılımın en yaygın taşıyıcılarından biridir. Ücretsiz alternatif aramak her zaman daha güvenli bir yoldur.
• Reklamdaki yeşil "İndir" düğmesine tıklamak. İndirme sayfalarında gerçek bağlantı genellikle küçük ve sade, en büyük düğme ise reklamdır.
• Bir mesajdaki bağlantıdan uygulama yüklemek. "Kargonuzu takip etmek için bu uygulamayı kurun" tarzı mesajlar tipik bir kimlik avı yöntemidir. Kimlik avı e-postalarından korunma rehberindeki işaretler burada da geçerlidir.
• İzin ekranlarını okumadan "İzin ver" demek. Alışkanlığa dönüştüğünde en tehlikeli hatadır.
• Deneme amacıyla onlarca uygulama yükleyip hiç kaldırmamak. Kullanmadığınız her uygulama, hem yer hem de olası bir açık demektir. Ayrıca arka planda çalışanlar bataryayı tüketir.
• Yedek almadan büyük kurulumlara girişmek. Bir şey ters gittiğinde geri dönebilmek için dosyalarınızı güvenli şekilde yedeklemiş olmanız gerekir.

Kısa Kontrol Listesi