Sürücü Yazılımını Güncelleme

Bilgisayarınız bir ekran kartı, bir ses yongası, bir kablosuz ağ adaptörü ve daha pek çok donanım parçasından oluşur. İşletim sistemi bu parçalarla doğrudan konuşamaz; aralarında bir çeviriciye ihtiyaç duyar. İşte bu çeviriciye sürücü (driver) denir. Sürücü güncelleme nedir nasıl yapılır sorusunun kısa cevabı şudur: donanımınızı yöneten küçük yazılımların daha yeni sürümlerini kurarak uyumluluk, performans ve güvenlik sorunlarını gidermek.

Aşağıda konuya yeni başlayan birinin adım adım izleyebileceği, riskleri en aza indiren bir yol haritası bulacaksınız.

Sürücü Nedir, Neden Güncellenir?

Bir donanım üreticisi ürününü piyasaya sürdükten sonra da geliştirmeye devam eder. Yeni bir oyun çıktığında ekran kartı sürücüsü ona uyum sağlar, işletim sistemi büyük bir güncelleme aldığında yazıcı sürücüsü buna göre düzeltilir, keşfedilen bir güvenlik açığı kapatılır. Güncelleme genelde şu üç nedenden yapılır:

• Hata düzeltme: Sesin kesilmesi, kablosuz bağlantının kopması, mavi ekran gibi sorunlar sıklıkla sürücü kaynaklıdır.
• Performans: Özellikle ekran kartı sürücüleri, yeni sürümlerle gözle görülür hız kazanımı sağlayabilir.
• Uyumluluk: Yeni bir cihaz, yeni bir işletim sistemi sürümü ya da yeni bir program eski sürücüyle çalışmayabilir.

Buradan çıkan önemli bir sonuç var: her şey sorunsuz çalışıyorsa sürücüleri sırf yeni sürüm çıktı diye değiştirmek zorunda değilsiniz. Sürücü güncelleme, bir bakım işi olduğu kadar bir sorun giderme yöntemidir.

Adım Adım Sürücü Güncelleme

1. Önce yedek alın ve bir geri dönüş noktası oluşturun

   Sürücü, sistemin derinlerine kurulan bir yazılımdır; ters giden bir kurulum cihazı geçici olarak kullanılamaz hale getirebilir. Bu yüzden işe başlamadan önce önemli dosyalarınızın yedeğini alın ve Windows kullanıyorsanız bir sistem geri yükleme noktası oluşturun. Yedekleme konusunda ayrıntılı bir rehber sitede ayrıca yer alıyor.

2. Hangi donanıma sahip olduğunuzu öğrenin

   Windows'ta arama kutusuna "Aygıt Yöneticisi" yazarak açın. Burada ekran bağdaştırıcıları, ağ bağdaştırıcıları, ses aygıtları gibi başlıklar altında donanımlarınızın tam modelini görürsünüz. Bir aygıtın yanında sarı ünlem işareti varsa, o parça ya sürücüsüz ya da sorunlu demektir. Aygıta sağ tıklayıp "Özellikler" bölümünden mevcut sürücü sürümünü ve tarihini not edin; karşılaştırma yapmak için bu bilgi işinize yarayacak.

3. İşletim sistemi güncellemelerini çalıştırın

   En güvenli yol budur. Windows Update, birçok sürücünün onaylanmış sürümlerini kendisi indirir. Ayarlar içindeki güncelleme bölümünde "isteğe bağlı güncellemeler" başlığına da bakın; sürücüler genellikle burada listelenir. macOS'ta sürücüler işletim sistemi güncellemesinin bir parçasıdır, ayrıca uğraşmanız gerekmez.

4. Üreticinin resmi sitesini kullanın

   İşletim sistemi güncellemesi sorunu çözmediyse doğrudan kaynağa gidin. Hazır bilgisayar veya dizüstü kullanıyorsanız cihazın üreticisinin destek sayfasında model numaranızı aratın; oradaki sürücüler sizin donanım kombinasyonunuz için test edilmiştir. Parçaları kendiniz topladıysanız ekran kartı, anakart ve ağ kartı üreticilerinin sitelerine tek tek bakın. İndirirken işletim sistemi sürümünü ve 64 bit / 32 bit ayrımını doğru seçtiğinizden emin olun.

5. Kurulumu yapın ve yeniden başlatın

   İndirilen dosya genelde çalıştırılabilir bir kurulum programıdır; adımları takip etmek yeterlidir. Elinizde yalnızca sıkıştırılmış bir sürücü paketi varsa Aygıt Yöneticisi'nde ilgili aygıta sağ tıklayıp "Sürücüyü güncelleştir" ve ardından "Sürücüler için bilgisayarıma gözat" yolunu izleyerek klasörü gösterebilirsiniz. Kurulum bittikten sonra, istenmese bile bilgisayarı yeniden başlatın.

6. Sonucu test edin

   Güncellediğiniz donanımı gerçek bir işle sınayın: ses için bir video açın, ağ kartı için bir hız testi yapın, ekran kartı için ağır bir oyun ya da video düzenleme programı çalıştırın. Yeni sürüm işleri kötüleştirdiyse Aygıt Yöneticisi'ndeki "Sürücü" sekmesinde bulunan Önceki Sürücüye Dön düğmesi bir tıkla eski hale döndürür.

7. Telefon ve diğer cihazları unutmayın

   Telefonlarda ayrı sürücü kavramı yoktur; yerine sistem güncellemeleri ve zaman zaman gelen firmware paketleri vardır. Kablosuz kulaklık, yazıcı, modem gibi cihazların da kendi iç yazılımı bulunur ve üreticinin uygulaması üzerinden güncellenir. Modeminizin yazılımını yenilemek, uzun süredir yaşadığınız bağlantı sorunlarını çözebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Rastgele "sürücü güncelleyici" programlar kurmak: Bu araçların çoğu yanlış sürücü yükler, reklam yazılımı taşır veya para karşılığında sahte sorun listeleri gösterir. Uygulama yüklerken güvenilir kaynak seçmenin önemi burada da geçerlidir.
• Forumdan indirilen dosyalara güvenmek: Sürücü dosyaları sisteme en yüksek yetkiyle kurulur; bu yüzden yalnızca üreticinin veya işletim sisteminin resmi kanallarını kullanın.
• Her şeyi aynı anda güncellemek: Beş sürücüyü birlikte kurup sorun çıktığında hangisinin suçlu olduğunu bulamazsınız. Teker teker ilerleyin, aralarda test edin.
• Yanlış model seçmek: